cayxanhducloc@gmail.com
09 79 79 59 69 24/7

Cây Hoàng Lan

Hoàng lan hay ngọc lan tây, ylang-ylang hoặc Ylang công chúa (danh pháp hai phần: Cananga odorata), là một loài cây thân gỗ trong Chi Công chúa (Cananga). Loài cây này có thể có độ cao trung bình khoảng 12 m, phát triển tối đa khi được trồng tại nơi có nhiều nắng, và nó ưa thích các loại đất chua tại khu vực nguồn gốc của nó là các rừng mưa. Vỏ cây màu xám trắng; nhánh ngang hay thòng, mang lá song đính, không lông. Lá của nó dài, trơn và bóng loáng. Hoa có màu vàng ánh lục hoặc hồng, quăn như sao biển, và có tinh dầu có mùi thơm rất mạnh, nở từ tháng 11 đến tháng 12. Mỗi hoa cho ra một chùm quả, mỗi chùm quả chứa 10 – 12 hạt, giống như hạt na.
Tên gọi ylang-ylang có nguồn gốc từ tiếng Tagalog ilang-ilang, có nghĩa là “hoa của các loài hoa” mà không phải là để nói bóng gió tới mùi thơm dễ chịu của hoa hoàng lan.

1. Mô tả cây Hoàng Lan
Cây được trồng nhiều ở Đông Nam Á, biên độ sống của loài này khá rộng rãi từ 1 – 800m so với mực nước biển, thích hợp với nhiều loại đất, từ đất sét đến đất cát pha sét, không chịu úng phèn, mặn.Cây Hoàng Lan thuộc nhóm cây trung mộc cao 10 – 15m, tán tròn, nhiều cành nhánh, các nhánh non thường rủ xuống dài khoảng 2 – 3m. Vỏ nhẵn, màu xám trắng. Tán lá cây Hoàng Lan dễ cắt tỉa, tạo tán.

Lá đơn mọc cách, cùng xếp dọc trên cùng mặt phẳng, màu xanh đậm, dài 18-20cm, rộng 3- 5cm, hình hơi giống hình chữ nhật, đầu nhọn, gốc tròn, mặt trên láng, mặt dưới gân nổi rõ.Hoa tự chùm, mỗi chùm có 6 – 12 hoa, mọc ở nách lá, có 3 đài, 6 cánh, dài 6 – 8cm. Cánh hoa mọc xoắn lại khi còn non, mềm rủ xuống khi trưởng thành. Hoa có mùi rất thơm, lúc đầu màu xanh lá mạ, chuyển thành vàng đậm, biến đổi thành màu vàng nâu trước khi rụng. Quả thịt, mọc thành chùm, non màu xanh, già màu xanh đen, chín màu nâu đen bóng, dài hoặc tròn, chứa 6 – 12 hạt, thịt quả khi chín có mùi thơm rất hấp dẫn các loài thú nhỏ, chim.

2. Nhân giống cây Hoàng Lan

Trái cây hoàng lan màu xanh , khi chín chuyển sang màu nâu đen
Khi quả cây Hoàng Lan chín chuyển sang màu nâu đen có thể thu lượm ngay dưới gốc cây hoặc hái trên cây. Loại phần thịt quả bằng cách bóp vỏ và thịt quả trong nước, lọc lấy hạt, phơi khô. Hạt để nơi khô thoáng có thể bảo quản được 12 tháng.

Nếu gieo tự nhiên, hạt nãy mầm sau một tháng, nếu xử lý qua nước sôi, 3 -5 ngày sau hạt sẽ nảy mầm.

Hạt gieo trực tiếp trên liếp gieo, chọn cây mạ khỏe mạnh đạt được 2 cặp lá mới đem cấy vào túi bầu. Thành phần hỗn hợp trong túi bầu gồm 70% đất mặt tại vườn ươm, 30% phân xanh và tro trấu.Che 50% ánh sáng cho cây con lúc nhỏ, tháo bỏ giàn che trước khi xuất vườn 2 tháng.

Cây Hoàng Lan nở hoa màu vàng

3. Công dụng của Cây Hoàng Lan
3.1 Hoa cây Hoàng Lan làm nguyên liệu chế biến nước hoa, xà bông, mỹ phẩm

cây hoàng lan
Hoa cây hoàng lan dùng làm nước hoa
Sản phẩm chiết xuất đầu tiên dùng làm nguyên liệu cho công nghiệp nước hoa. Là thành phần cơ bản trong nước hoa nổi tiếng hiệu Chanel#5 của Pháp. Dầu hoa Hoàng Lan trộn với dầu dừa làm thành dầu gội đầu, dầu cây Công chúa không độc tố, không gây dị ứng.

3.2 Trồng làm cảnh quan trang trí sân vườn

Hình dáng đẹp, dễ tạo tán, cây thường xanh ít rụng lá theo mùa, hoa đẹp có mùi thơm rất thích hợp cho việc trồng cây đường phố, công viên, khuôn viên…

3.3 Làm thuốc

Vỏ làm thuốc chữa đau bao tử, nhuận trường. Ở Java, hoa khô dùng làm thuốc trị bệnh sốt rét, hoa tươi giã nhuyển thành bánh trị bệnh dời leo.Ở Malaixia người ta dùng hoa cây Hoàng lan để trị hen suyển, thống phong, nhức đầu ( hoa chứa canangin).
Mùi thơm của hoa hoàng lan vừa nồng và đậm với các dấu vết của hoa cây cao su và món sữa trứng, đồng thời lại rực rõ với dấu vết của của hoa nhài và tinh dầu cam đắng (Citrus aurantium thứ amara hay Bigaradia). Tinh dầu hoa hoàng lan thu được bằng cách chưng cất nhờ hơi nước và tách ra thành các cấp khác nhau (extra; 1; 2; 3) tương ứng với việc chưng cất vào khi nào. Thành phần chính tạo ra mùi thơm của hoàng lan là mêtyl anthranilat.
Tinh dầu hoàng lan được dùng trong điều trị bằng xoa bóp dầu thơm, người ta tin rằng nó có thể làm giảm huyết áp cao, điều tiết các chất bã nhờn đối với các vấn đề về da, và cho rằng nó có tác dụng kích thích tình dục. Tinh dầu hoàng lan cũng được dùng rộng rãi trong công nghiệp sản xuất nước hoa theo phong cách phương Đông. Mùi hoàng lan pha trộn khá tốt với phần lớn các loại mùi cây cỏ, hoa quả và gỗ. Tại Indonesia, hoa hoàng lan được rải trên giường cưới của các đôi tân hôn.